Novo Milosevo (Karlovo - Dragutinovo i Beodra) je selo u opstini Novi Becej u srednjebanatskom okrugu, na putu izmedju Novog Beceja i Kikinde.

Navigacija

O nama

Novo Miloševo je naselje u opštini Novi Bečej u Srednjobanatskom okrugu, na putu između Novog Bečeja i Kikinde. Nastalo je posle Drugog svetskog rata ujedinjenjem dva sela: Karlovo (Dragutinovo) i Beodra. Stanovnika je nekada bilo skoro 10.000, dok je sada po poslednjem popisu 6.900.

Prema popisu iz 2002. bilo je 6763 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 7309 stanovnika).

U naselju Novo Miloševo živi 5265 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 39,3 godina (37,5 kod muškaraca i 41,2 kod žena). U naselju ima 2287 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,96.

Ovo naselje je uglavnom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

 

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka

Demografija
Godina Stanovnika
1948. 9536
1953. 9356
1961. 9276
1971. 8548
1981. 7805
1991. 7309 7202
2002. 6895 6763

 

Etnički sastav prema popisu iz 2002.
Srbi
  
5.146 76,09%
Mađari
  
986 14,57%
Romi
  
361 5,33%
Jugosloveni
  
88 1,30%
Hrvati
  
18 0,26%
Makedonci
  
14 0,20%
Crnogorci
  
9 0,13%
Rusi
  
5 0,07%
Nemci
  
4 0,05%
Muslimani
  
4 0,05%
Rumuni
  
2 0,02%
Slovenci
  
1 0,01%
Slovaci
  
1 0,01%
Bugari
  
1 0,01%
nepoznato
  
15 0,22%

 

Stanovništvo prema polu i starosti

m ž
? 8
  
  
14
80+ 58
  
  
112
75-79 66
  
  
132
70-74 146
  
  
202
65-69 156
  
  
246
60-64 191
  
  
217
55-59 128
  
  
166
50-54 231
  
  
184
45-49 287
  
  
239
40-44 301
  
  
231
35-39 256
  
  
246
30-34 200
  
  
203
25-29 219
  
  
194
20-24 243
  
  
189
15-19 278
  
  
250
10-14 256
  
  
202
5-9 207
  
  
210
0-4 149
  
  
146
prosek 37.5 41.2

 

Domaćinstva

Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002.
Godina popisa 1948. 1953. 1961. 1971. 1981. 1991. 2002.
Broj domaćinstava 2407 2552 2738 2590 2597 2473 2287

 

Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002.
Broj članova 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 i više Prosečan broj članova
Broj domaćinstava 492 574 372 486 209 101 31 9 9 4 2.96

 

Stanovništvo staro 15 i više godina prema bračnom stanju i polu

Pol Ukupno Neoženjen/
Neudata
Oženjen/
Udata
Udovac/
Udovica
Razveden/
Razvedena
Nepoznato
Muški 2768 876 1662 130 89 11
Ženski 2825 468 1670 589 90 8

 

Stanovništvo prema delatnosti koju obavlja

Pol Ukupno Poljoprivreda, lov i šumarstvo Ribarstvo Vađenje rude i kamena Prerađivačka industrija Proizvodnja i snabdevanje... Građevinarstvo Trgovina Hoteli i restorani Saobraćaj, skladištenje i veze
Muški 1587 696 1 8 421 17 77 130 21 106
Ženski 843 309 - - 281 5 2 73 8 10
Oba 2430 1005 1 8 702 22 79 203 29 116
Pol Finansijsko posredovanje Nekretnine Državna uprava i odbrana Obrazovanje Zdravstveni i socijalni rad Ostale uslužne aktivnosti Privatna domaćinstva Eksteritorijalne organizacije i tela Nepoznato
Muški 3 4 32 11 20 19 - - 21
Ženski 7 5 14 44 78 2 2 - 3
Oba 10 9 46 55 98 21 2 - 24

 

Istorijski razvoj Novog Miloševa

Mr Milivoj Bešlin

Na nadmorskoj visini od 54 metra, na severu Banata, na polovini puta između Kikinde i Novog Bečeja, prostire se na izduženom uzvišenju, pet kilometara dugo selo, koje je od 1946. u geografskim kartama ubeleženo kao Novo Miloševo. Sastavni delovi mesta su nekadašnja sela Beodra i Karlovo (Dragutinovo), koja su integrisana u jedinstveno naselje nakon Drugog svetskog rata.

Starije od dva sela, Beodra, prvi put se u izvorima pojavljuje 1331. ali kao Boldija. Vremenom je moguće identifikovati pod imenima: Beka, Peadra, Beldora, Beldra, da bi se kako ime Beodra, tako i lokacija ustalili sredinom XVIII veka. U doba prvog pomena naselja, Banat je sa svojih 30 gradova i oko 990 sela bio slabo naseljeni integralni deo Ugarskog kraljevstva sa većinskim pravoslavnim stanovništvom (oko 90%) i manjinskim privilegovanim katolicima, čiji broj nije prelazio 10%. Ostalo je zabeleženo da su Osmanlije i Srbi 1396. u borbama teško opustošili čitavu okolinu Beodre (verovatno i samo selo), sve do Temišvara. U to vreme, između 1461. i 1482. prvi put se pominje Beldre-Seg, kasnije Karlovo. I pre konačnog pada Srbije (1459) a naročito nakon toga, mase srpskog stanovništva napuštale su teritoriju nekadašnje Despotovine i bežale u Banat gde im se položaj nesumnjivo poboljšavao, jer je kod ugarskih vladara, pritisnutih neophodnošću odbrane od nadiruće osmanske opasnosti, slabio prozelitizam, kao jedna od bitnih karakteristika državne politike prema inovernicima do turskih osvajanja. U XV veku Beodra je imala više vlasnika: od 1414. do 1418. godine bila je u posedu porodice Bereksai Hođmoš, uz čije ime stoji epitet Beldrei; od 1434. do 1451. selo je pripadalo kao posed Hamfieku Beldreiu; od 1482. ono je u rukama feudalne porodice Daci, kojoj je ovo bio samo manji deo poseda. Preteča Karlova, prvobitni Beldre-Seg je u prvom periodu bilo u rukama veleposednika Mikloša Telegdija, da bi kasnije pripala njegovom bratu Mihalju.

Do kraja jula 1552. Banat je pao pod osmansku vlast, pretvoren je u pašaluk, a veliki broj preostalog stanovništva je krenuo ka Erdelju. Najverovatnije da su tada i Beodra i Beldre-Seg opusteli, ali ipak nastavili da pretrajavaju, jer su Osmanlije u južnim oblastima osvojene Ugarske rado naseljavali srpsko stanovništvo, zbog čega su ih ugarski savremenici nazivali Racka zemlja. Zbog nedostatka izvora za osmanski period, sledeća vest koja se tiče Beodre dolazi iz 1659. kada je knez Fridrih Avgust Saksonski poveo svoju vojsku u bitku protiv Osmanlija „preko Peadre“, ali je morao da pronađe drugi put, jer je okolina ovog naselja bila odveć močvarna. Preokret načinjen pobedama hrišćanskih snaga nad Osmanskim carstvom tokom Velikog bečkog rata (1683-1699) i posebno austro-osmanskog rata 1716-1718. vraća Banat u sastav Habsburške carevine. Međutim, usled dugog ratovanja i čestih prelazaka vojski, banatska teritorija ponovo je bila opustošena, pa na čelo uprave, ove, carskom Dvoru direktno podređene teritorije , dolazi grof Klaudije Florimund Mersi, na čijoj čuvenoj karti Banata nema ucrtanih ni Beodre ni Beldre-Sega. Po svoj prilici u mnoštvu srušenih i opustelih sela nalazila su se i ova dva.

Ubrzo, 1740. počinje dug i iscrpljujuć rat za austrijsko nasleđe (1740-1748) u kome se čitava Monarhija borila za opstanak i pravo da cara Karla VI nasledi ćerka Marija Terezija. U to vreme Beldre-Seg biva preimenovan u Karlovo po preminulom caru. U tako složenoj situaciji morao je to biti vrhunski patriotski čin. Selo će novo ime nositi od te 1740. sve do sloma Habsburške monarhije.

Pomenuta 1740. od velike je važnosti i za Beodru, jer tada počinje intenzivno naseljavanje ovog zapustelog mesta. Među prvima se naseljavaju stanovnici obližnjeg razorenog naselja Akače. Naime, prema podacima iz 1731. akački stanovnici su bili Srbi, hajduci, pod vođstvom posebnog kapetana. Ovakvo stanje je nastalo nakon prestanka osmanske okupacije Banata, kada se Akača kao zabačeno naselje opkoljeno močvarom pretvarilo u prebivalište „puno sumnjivih lica, lošeg karaktera“, zapravo odmetnika od vlasti i zakona, koji se nikako nisu mirili sa novouspostavljenim uređenjem. Ovi svojevrsni pobunjenici uspostavili su u Akači svoju odmetničku samoupravu, organizovali su se kao banda i nanosili štete kako vlastima tako i stanovnicima okolnih sela. Naposletku, 1742. ovo „gnezdo drumskih razbojnika“, kako stoji u izvorima, razorio je baron Engelshofen, vodeće bundžije mahom pobio, dok je preostalo mirno stanovništvo naselio u obližnjoj Beodri. Hajdučija je u ovim prvim posleratnim godinama nakon vraćanja Banata pod habsburško okrilje bila uobičajena i česta pojava među srpskim stanovništvom. O njenim razmerama rečito svedoči jedna od mera banatske zemeljske uprave iz 1727. da u svakom dištriktu bude razmeštena četa husara sa isključivom dužnošću da goni hajduke. Čak je i mitropolit Vikentije Jovanović 1731. uputio poslanicu sunarodnicima u kojoj ih je opomenuo da ne podležu rđavim uticajima, kojima se slave razbojnici, pljačkaši i ubice.

U doba naseljavanja stanovništva iz razorene Akače, obnovljena Beodra ustaljuje se na današnjoj lokaciji. Glavnina stanovništva u Beodru ipak ne dolazi iz obližnjeg hajdučkog gnezda, već iz razvojačene Potisko-Pomoriške vojne granice. Naime, nakon završetka Rata za austijsko nasleđe Marija Terezija je odlučila da ispuni dato obećanje i u znak zahvalnosti izađe u susret zahtevima mađarskog plemstva, te je od 1741. do 1751. demilitarizovala Potisku granicu u Bačkoj i Pomorišku granicu na severu Banata. Nezadovoljnim, pretežno srpskim graničarima je rečeno da ukoliko žele da ostanu militari, onda moraju preći u Banat, gde se stvaraju regularni pukovi, a ukoliko nameravaju da ostanu u svojim kućama, moraju postati „podanici mađarske krune“, tj. seljaci kontribuenti. Graničari su u prvi mah s ogorčenjem odbili kako iseljavanje tako i podvrgavanje ugarskim vlastima.

U tom periodu i Karlovo i Beodra bivaju naseljeni srpskim graničarima iz demilitarizovanih oblasti. Hroničari beleže da su u Karlovo 1752. došli dotadašnji graničari iz Ade, čime se ovo mesto znatno uvećalo, a doseljenici su i u novom zavičaju nastavili sa poluvojničkim životom. Karlovčani su kao i ostali graničari u Banatu bili obavezni da u mirno vreme vrše službu u matičnom mestu, a u toku rata vojnu obavezu u zemlji i van nje. Za vreme ratovanja njihove porodice su oslobođene plaćanja poreza, dok se porodicama poginulih dodeljivala posebna pomoć. Uz Vranjevo i Kumane, Karlovo je sačinjavalo graničnu kompaniju u sastavu Banatske zemaljske milicije sa sedištem u Kikindi i jačinom od 578 ljudi, sa Lazarom Popovićem kao zapovednikom. U okviru ove milicije Karlovo je predstavljalo šanac, a njegovo stanovništvo je živelo poluvojničkim životom. Potonjom reorganizacijom i Karlovo je sa brojnim drugim mestima pripalo Ilirskom graničarskom puku. Bio je ovo, pokazaće se, uspešan način za postepenu demilitarizaciju graničara tj. pokušaj njihove pacifikacije i etapno uključivanje u civilni život.

Za razliku od Karlova, Beodra je pripadala provincijalnom tj. civilnom delu Banata, zbog čega su njeni stanovnici bili u nepovoljnijem položaju, pa ipak 1758. grade prvu seosku crkvu. Bila je to za onovremene prilike sasvim solidna građevina, čak raskošnija od one u većoj i bogatijoj Kikindi. Beodrani su izabrali uzvišenje na kraju sela za crkvu, prilično udaljeno od centra naselja. Odmah po uključivanju Banata u ugarski županijski sistem, čime je ova oblast prestala da egzistira kao posed bečkog Dvora, 1779. odigrala sa prva rasprodaja komorskih poseda pojedincima. Na licitaciji u Beču 1781. među ostalim posedima prodata je i Beodra mađarizovanim Jermenima, Bogdanu i Mihalju Karačonjiju za 103.000 forinti. Dojučerašnji zakupci, sada vlasnici banatskih imanja, nastojali su da što brže izvuku dobit iz kupljenih spahiluka, pa su se gotovo istog trenutka kad su postali spahije sukobili sa svojim podložnicima. Obraćajući se županijskim sudovima sa žalbama, seljaci su posebno naglašavali da je nastala bitna razlika i u ponašanju prema njima i u obimu davanja dok su bili podložnici Komore i od trenutka kada su potpali pod vlast spahija pojedinaca. Ubrzo posle dolaska Beodre u posed Karačonjijevih dolazi do masovnijeg naseljavanja mađarskog življa, pretežno kao poljoprivredne i stočarske radne snage. Od 1794. počinje naseljavanje prvih nemačkih porodica koje se bave zanatstvom, a u isto vreme grofovi Karačonji podižu katoličku crkvu. Bila je ozidana od čerpića, na mestu današnje zgrade parohije, posvećena je Svetoj Mariji Magdaleni, a kao ktitor zabeležen je Bogdan Karačonji.

Stanovnici Karlova bili su srećnije ruke te je njihovo mesto bilo uključeno u teritoriju privilegovanog Velikokikindskog dištikta. Povelja kojom je ustanovljen Velikokikindski dištikt sa privilegijama, koju je potpisala carica Marija Terezija, izdata je novembra 1774. Srbima za „važne i polezne vojne usluge“. Sam Dištikt kao i sva pripadajuća mesta dobili su grb i pečat. Najvažnija tekovina dobijena privilegijama bilo je obećanje sa najvišeg mesta u Carevini da stanovnici Dištrikta neće biti prodani ili založeni ukoliko Tamiški Banat bude podeljen na spahiluke, te priznato pravo njegovim opštinama da same sebe otkupe. Bila je to neuporediva prednost koju su žitelji Karlova imali u odnosu na svoje susede iz Beodre. Privilegije su još obuhvatale i dozvolu slobodnog korišćenja svih poseda koje su prilikom naseljavanja graničari zauzeli, način plaćanja poreza, sopstvenu sudsku vlast, oslobođenje od svih besplatnih radova... Svako mesto imalo je da izabere birova koji je prikupljao porez i druge dažbine, starao se o redu i miru u selu, rešavao manje sudske sporove i za njih izricao kazne. Nakon austrijsko-ugarske nagodbe iz 1867. Banat dolazi pod punu ugarsku vlast, koja konačno ukida Dištrikt 1876. godine, a nekadašnju njegovu teritoriju uključuje u sastav Torontalske županije. Intenzivniji razvoj i ekonomski uspon Karlova uslovljen je kako povoljnim okolnostima zbog njihove uključenosti u privilegovani Dištikt, tako i činjenicom da su u vreme cara Jozefa svakom domaćinstvu u Banatu dodeljene sesije, čime su oni postali poreski obveznici. U zavisnosti od broja ukućana, potreba, zasluga, dodeljivane su četvrtina, polovina ili puna sesija. O nedvosmisleno boljim životnim uslovima u Karlovu svedoče i prebezi Beodrana u susedno selo, što postaje sve učestalija i masovnija pojava krajem XVIII i početkom XIX veka. Stanovnici Beodre bežali su od spahijske samovolje i od ozbiljnih ekonomskih i radnih obaveza. Ta i kasnija doseljavanja srpskog stanovništva u etnički homogenu i ekonomski i društveno poželjniju sredinu znatno su uvećali karlovačko stanovništvo. Prvo jezgro naselja nastalo na uzvišenju Plevna oko stare crkve, sa svega dva reda kuća, širilo se prema severu.

Uprkos nezadovoljstvu stanovnika, Beodra se nakon kupovine, a zahvaljujući imućnim vlasnicima takođe intenzivno razvijala, započelo se sa isušivanjem močvara koje su je okruživale; 1805. prglašena je za varošicu, a iste godine grof Karačonji je unapređuje u „poljoprivredni grad“, čime stiče pravo na održavanje tri godišnja vašara. U to doba se pominje kao naselje u kojem živi 130 srpskih i mađarskih porodica. Krajem XVIII veka naseljavaju se prve nemačke porodice poreklom iz Alzasa i Lorene, a koju godinu kasnije dolaze i Jevreji, uglavnom trgovci i zanatlije. Naličje ekonomskog uspona sela bio je težak život njegovih žitelja. Neretko su Karačonjijevi ljudi i panduri terorisali meštane, pljačkajući ih i kinjeći na razne načine, najčešće samovoljno bez odobrenja svojih gospodara. Urbarenje kao radna obaveza u ljudskoj radnoj snazi i konjskoj zaprezi kao i ubiranje desetka od svih poljoprivrednih proizvoda i stoke predstavljali su ogroman teret stanovništvu. Nije bila ni retka pojava da panduri fizički napadnu nekog od meštana jer je bio osumnjičen ili oklevetan da je govorio protiv spahije, da rovari ili kuje zaveru protiv grofa ili države.

U prvoj polovini XIX veka Beodra dobija arhitektonske spomenike po kojima će biti prepoznatljiva. Razvijeni spahijski posed Bogdana Karačonjija koji u ovom periodu narasta na čak 9.000 k.j. nasleđuju sinovi Laslo i Lajoš, koji aprila 1838. osvećuju temelje nove katoličke crkve, impozantnih razmera. Nakon završetka 1842. crkva postaje porodična grobnica-mauzolej u čijoj je kripti, ispod oltara, sahranjeno dvadesetak članova porodice Karačonji. Sredinom XIX veka, tačnije 1857. sada već vrlo bogati i uticajni grofovi Karačonji podižu dvorac u centru sela sa površinom od 2.500 metara kvadratnih u čistom klasicističkom stilu u kome su i svi prateći objekti, očuvani do danas.

U Karlovu, koje je do kraja svog habsburškog perioda, zadržalo relativno egalitarni karakter, bez veleposednika, nije bilo građevine slične beodranskom Kaštilju. Najimućnije porodice u selu raspolagale su sa stotinak jutara zemlje. Socijalna struktura stanovništva s početka XIX veka dosta je homogena; od 1100 porodica, njih 1000 se bavilo zemljoradnjom, a polovina od toga se zbog malog zemljišnog poseda mogla računati u siromašnije. Zanati su se sporo razvijali, tako da je u prvoj polovini XIX veka, tek 13 porodica živelo od njih, a u drugoj polovini veka 30. Desetak porodica su bile trgovačke, a 60-ak učiteljske i činovničke. U pomenutom periodu Karlovo je imalo šest kovača, stolara, kolara, čizmara i berberina, sapundžiju i 11 trgovaca. U ovom periodu Karlovo dobija svog najpoznatijeg i najprosvećenijeg građanina, Teodora Pavlovića (1804-1854). Rođen u kući čizmarskog zanatlije i dugogodišnjeg seoskog kneza Pavla Pavlovića, 14. februara 1804. Teodor je osnovnu školu završio u rodnom mestu, nakon čega ga je otac poslao na dalje školovanje. Gimnaziju je pohađao u Hecfeldu, Temišvaru, Velikoj Kikindi, Segedinu i Sremskim Karlovcima. Nakon završene gimnazije na poziv prijatelja Konstantina Pejčića odlazi u Požun gde 1825. završava Pravni fakultet. Kao svršeni pravnik, prelazi u Peštu gde se kraće vreme dosta uspešno bavio advokaturom i ubrzo upoznao sve značajnije ličnosti tadašnje ugarske prestonice. Postao je blizak prijatelj Save Tekelije, koji ga je uzeo za ličnog sekretara, advokata i savetnika. Sa svega dvadeset jednom godinom bio je saradnik prestižnog Letopisa, da bi 1832. postao i njegov urednik. U teškom periodu za Maticu srpsku, nakon obnavljanja, postao je 1837. njen sekretar. Zahvaljujući Pavloviću, Matici su pristupili brojni ugledni Srbi, među kojima i Sava Tekelija, knez Mihajlo Obrenović, Petar Čarnojević, vladika Platon Atanacković... Predanim radom znameniti Karlovčanin uspeo je da obnovi Matičin fond i napuni do tada praznu kasu, zbog čega se smatra obnoviteljem ove značajne institucije. Teodor Pavlović je 1838. pokrenuo Serbske narodne novine, koje će sve do gašenja 1848. predstavljati najznačajniji srpski list u Habsburškoj monarhiji, predrevolucionarne decenije Meternihovog apsolutizma. Burni i krvavi događaji 1848. naterali su Pavlovića da ugasi novine i zbog pritisaka i pretnji napusti Peštu. Vratio se u rodno Karlovo i umro 1854. u pedesetoj godini života.

Za čitavo vreme privilegovanog položaja Karlova u selu je bilo po dva učitelja, a prva osnovna škola pominje se 1758. dok prvi podaci o 243 deteta koji je pohađaju, datiraju iz 1774. godine. Juna 1822. osvećena je nova, veća zgrada škole. Podaci o prvoj beodranskoj školi takođe nam dolaze iz 1758. zahvaljujući pisanim tragovima o vizitaciji Temišvarske eparhije selu. Životi ljudi u oba sela tokom XIX veka bili su jednolični i monotoni, naročito u zimskim mesecima, kada su se svodili na nekoliko osnovnih zanimanja i razonode: za decu – škola, za omladinu – skupljanje na roglju i nedeljom igranka u kolu, a za starije građane – odlazak u crkvu i znatno ređe u kasinu. Vašari, svadbe, slave, crkvene litije predstavljali su događaje o kojima se temeljito i dugo govorilo, a za retke učene ljude ili putnike do Beča, Pešte i Temišvara znalo je i o njima pričalo čitavo selo. Veze između ova dva, ne samo teritorijalno bliska sela, gotovo da nisu postojale. Izuzmemo li uobičajene animozitete ili čak i fizičke obračune među mladima, neretke prebege Beodrana u nespahijsko i slobodno Karlovo, te zbog toga superiorni osećaj njegovih stanovnika u odnosu na Beodru, drugih veza i kontakata gotovo da nije bilo.

U vreme revolucionarne 1848/49. ostalo je zabeleženo da je u Beodri na početku revolucije i srpsko-mađarskog rata bilo prilično mirno. Svega dvadesetak mađarskih porodica, koje su radile na imanju Karačonjijevih je napustilo selo. I nekoliko srpskih porodica je izbeglo sa delom imovine, zadržavši se kraće vreme u podunavskim selima, pre svih u Čenti. U Karlovu, kao delu Velikokikindskog dištrikta je bilo sukoba izazvanih velikim nezadovoljstvom srpskih seljaka zbog nemogućnosti da dođu do iberlandske zemlje , koju mađarske vlasti nisu htele da im ustupe. Zbog toga su se vremenom sve više oslanjali na nacionalna i antiugarska osećanja, te je njihovo učešće u pokretu od socijalno-ekonomskog prerastalo u nacionalno. Jedina preživela tekovina revolucije bila je likvidacija feudalnih posedovnih odnosa u Carevini, pa tako i u Beodri dolazi do masovnog oslobađanja srpskih i manjeg broja mađarskih porodica ispod kmetske zavisnosti. Vremenom će ova tendencija sve više zahvatati i mađarsko stanovništvo, iako su posednici nastojali svim silama da je zaustave, ometu ili uspore.

Druga polovina XIX veka protiče u znaku Bahovog apsolutizma (1849-1860), Austro-ugarske nagodbe iz 1867. godine, konačnog ukidanja Velikokikindskog dištrikta 1876. te uključivanja njegove teritorije u sastav Torontalske županije, ubrzanog ekonomskog i prosvetnog napretka, ali i sve intenzivnijih međunacionalnih animoziteta. Naravno, u selu su sve ove tendencije sporije i manje dolazile do izražaja, a bitnija promena mogla se uočiti samo kompariranjem dužih vremenskih intervala. Značajni događaji za Karlovo druge polovine XIX veka su i velike poplave koje su pustošile selo 1855. i 1870. a dosta života u oba sela odnela je i epidemija kolere 1863. godine. Promena koja će dati snažan impuls ekonomskom razvoju i modernizaciji sela bila je prolazak železničke pruge kroz Beodru i Karlovo. O značaju tog čina govori i početak izgradnje kamenih (makadamskih) puteva koji zamenjuju zemljane, jer sela koja su se nalazila tačno na polovini razdaljine između dva velika banatska centra Kikinde i Novog Bečeja, morala su imati razvijenu infrastrukturu i putnu mrežu. Godine 1883. bila je dovršena pruga Veliki Bečkerek–Novi Bečej–Velika Kikinda preko Karlova i Beodre. Ubrzo oba sela dobijaju i savremene železničke stanice, a 1896. se železnički povezuju sa Segedinom.

Sve veći broj pismenih i relativno prosvećenih meštana, kao i nedostatak kulturno-prosvetnog i zabavnog života, bili su dovoljani razlozi za osnivanje mesne biblioteke i čitaonice. Na inicijativu nekoliko uglednijih građana trgovaca, zanatlija, učitelja i naprednijih zemljoradnika 1887. osnovalo je Srpsku čitaonicu Karlova, koja je dobila jednu prostoriju u Opštinskoj kući. Od dobrovoljnih priloga kupljen je oskudan nameštaj, a prve knjige stigle su kao pokloni osnivača i članova čitaonice. Od prvih dana rada čitaonice Karlovčanima su redovno bili dostupni vodeći srpski listovi u Austro-Ugarskoj, od Zastave i Branika, do Srbobrana i Našeg doba, čime je ova ustanova značajno doprinosila podizanju opšteg kulturno-duhovnog nivoa meštana. Deceniju po osnivanju, čitaonica je kupila kuću u blizini crkve, a kako su se njen značaj i aktivnosti razvijali, ova omalena kuća postala je teskobna i ubrzo je stradala u požaru. Na njenom mestu podignuta je nova, veća i modernija u kojoj je čitaonica ostala sve do 1949. godine. Prva javna biblioteka u Beodri osnovana je krajem XIX veka pod nazivom Nepkenjvtar (Narodna knjižnica). Osnivači su joj bili prosvećeni meštani mađarske i nemačke nacionalnosti učitelji, zanatlije, trgovci i opštinski činovnici. Knjižnica nije okupljala Srbe, niti mlađu populaciju, kao ni zemljoradnike zbog čega je ostala elitistička ustanova ograničena na mali broj aristokrata, ljubitelja knjiga, ne više od tridesetak ljudi. Raspolagala je sa oko 2.000 knjiga kupljenih dobrovoljnim prilogom, a sedište joj je bilo u kafani Elizabete („Lize“) Lućen u centru sela. Zatvorena je nakon Prvog svetskog rata, a knjige i inventar su prešli u vlasništvo katoličke parohije u Beodri.

Jedna od najstarijih društvenih organizaciji u Beodri je vatrogasno društvo, osnovano 1889. godine. Sve do tog doba nije bilo organizovane intervencije u gašenju požara, već su taj posao spontano obavljali meštani. Osnivačka inicijativa je potekla od veleposednika Andora Karačonjija, koji je bio i prvi predsednik društva. Prva krajnje skromna oprema kupljena je dobrovoljnim prilogom spahije i opštine u čijem se dvorištu i nalazila prostorija za okupljanje članova. Krajem XIX veka društvo je imalo 30-ak članova Srba, Mađara i Nemaca. S početka XX veka u okviru dobrovoljnog vatrogasnog društva razvila se delatnost dramske grupe u kojoj je bilo okupljeno desetak mlađih meštana, koji su svake zime pripremali pozorišne komade na mađarskom i srpskom jeziku.

Početkom XX veka oba sela su se ubrzano razvijala i uvećavala. U tom periodu Beodra je imala preko 4.600 žitelja, najviše Srba, 2.240, zatim 1.620 Mađara i oko 750 Nemaca, dok je u Karlovu živelo blizu 5.000 uglavnom srpskih građana, te sa monumentalnim crkvama, dvorcem, vetrenjačama, suvačama, železničkim stanicama, poštama, telegrafom, školskim i prosvetnim objektima, mlinovima, bankama, ciglanom, velikim zgradama opštine, bibliotekama, brojnim zanatskim, trgovačkim i ugostiteljskim objektima ova dva banatska mesta izrastaju u prave varošice. Intenzivni razvoj kapitalističkih odnosa na selu dovešće do imovinske diferencijacije među ljudima i povećanja broja siromašnih, koji će u deceniji pred Prvi svetski rat potražiti bolji život emigriranjem u Sjedinjene Američke Države. Iz Beodre je tada otišlo oko 160 siromašnijih građana Srba i Mađara, a iz Karlova je u novi svet otišlo oko 150 muškaraca i 20-ak žena.

U selu su od 1903. delovale mesne organizacije dveju, za Srbe značajnih stranaka, radikalne i demokratske. U ovo predratno vreme nekoliko srednje imućnih i siromašnijih Karlovčana osnovalo je Prvu srpsku zemljoradničku zadrugu. Cilj udruživanja bilo je zaustavljanje procesa propadanja srednjih i sitnijih zemljoradika i njihovo pretvaranje u bezemljaše. Osnovna delatnost Zadruge tokom prvih godina postojanja bili su štednja i kratkoročno međusobno kreditiranje članova.

Mobilizacija na početku Prvog svetskog rata 1914. je prepolovila oba sela, nestalo je mladih ljudi, što je izazvalo nestašicu radne snage za poljoprivredne radove. Međutim, kako je rat odmicao sve veći broj mobilisanih Srba je dezertirao, odbijao da se odazove pozivu ili se predavao ruskoj vojsci na istočnom frontu između 1915. i 1917. ne želeći da ratuje protiv svojih sunarodnika. Broj Karlovčana koji se predao Rusima procenjuje se na oko 280, a predaja je često imala organizovan karakter, tako da su čitave grupe vojnika prelazile dobrovoljno u zarobljeništvo. Od ovih svojevrsnih dezertera formirani su 1916. srpski dobrovoljački pukovi u Odesi u koje stupa oko 200 Karlovčana, a jedan deo tih ljudi upućen je kao pomoć srpskoj vojsci. Oko 60 građana Karlova ostalo je u Rusiji i učestvovalo u Oktobarskoj revoluciji 1917. godine. Nakon kapitulacije Austro-Ugarske, novembra 1918. u Beodri su imućniji Srbi osnovali Narodno veće sa ciljem očuvanja reda u selu nakon odlaska žandarmerije. U tom međuvlašću ili bezvlašću mnoge, a pre svega nemačke i jevrejske kuće, dućani, drvare, mlinovi i imanja su opljačkani. Slična sudbina zadesila je i dvorac Karačonjijevih, koga su njegovi vlasnici, kao i Beodru, zauvek napustili.

Odlukom Velike narodne skupštine Banata, Bačke i Baranje od 25. novembra 1918. Beodra i Karlovo, kao i veliki delovi južne Ugarske, bivaju priključeni Kraljevini Srbiji, čime ulaze u sastav Kraljevstva Srba Hrvata i Slovenaca proglašenog 1. decembra 1918. godine. Nešto ranije u Beodru je stigao pukovnik Dragutin Ristić sa manjim odredom svojih vojnika, koje su meštani, Srbi pre svih, masovno i razdragano dočekali i pozdravili kao oslobodioce. Ristić je postavio nove, privremene organe vlasti u Beodri, a slična situacija je zabeležena i u Karlovu. Zahvalni Karlovčani u naletu patriotskog oduševljenja, slično svojim precima pre gotovo dva veka, na početku Rata za austrijsko nasleđe, odlučili su da promene ime selu u Dragutinovo u čast novog oslobodioca.

U jesen 1919. u Beodru je pristigla poražena, bela emigracija iz boljševičke Rusije. Jedan od onih koji je ostao, a od vlasti Kraljevine SHS dobio bivši dvorac Karačonjijevih na korišćenje, bio je i Mihail Vladimirovič Rodzjanko, poslednji predsednik ruske Dume, koji je boraveći u beodranskom dvorcu, kao jedan od najuticajnijih ljudi Rusije pred i u toku revolucionarne 1917-te, napisao svoje memoare. Iste, 1919. Beodra sem novih stanovnika iz daleke Rusije dobija još jednu značajnu novinu – prvu fotografsku radnju Ernsta Josipa, trgovca, zaljubljenika u fotografski zanat. Već krajem te godine mladi trgovac dolazi do zaključka da novi hobi donosi u selu bolju zaradu od trgovine i napušta je otvarajući ubrzo skroman foto atelje u svojoj kući.

U novoj državi najviše nade meštanima Beodre i Dragutinova ulivala je agrarna reforma, nagoveštena donošenjem Prethodnih odredaba za pripremu agrarne reforme, februara 1919. kojima je stvoren pravni osnov za uklanjanje feudalnih recidiva u zemljišnim svojinskim odnosima i preraspodelu postojećeg zemljišnog fonda. Međutim, izneverena su seljačka očekivanja da će dosledno biti ostvaren princip da zemlja pripada onome ko je obrađuje, tj. bila su samo delom ostvarena, neuspešnom agrarnom politikom provođenom više u interesu zemljoposednika nego seljaka. Najveći beodranski zemljoposednik Andor Karačonji prodavao je svoje posede preko Hrvatsko-slavonske banke za parcelizaciju i kolonizaciju u periodu 1919-1931. U proleće 1919. jedan deo beodranskih bezemljaša dobio je zemlju ovog bivšeg spahije u predelu Kerektova, da bi sledeća raspodela bila 1921. kada su siromašne porodice i bezemljaši dobili po 3 k.j. oranice po bračnom paru, a po svakom detetu iznad 14 godina po jedno k.j. srednjeg kvaliteta. U čitavoj Beodri 295 agrarnih interesenata i 31 dobrovoljac su sve skupa dobili 1.144 k.j. i 1.102 kv. hvata obradive površine. Ako se zna da tek posedi iznad 10 ha mogu pozitivno da posluju, te da je malo koji neposredni proizvođač u selu imao sredstva za obrađivanje, jasno je da se socijalna situacija nije bitnije poboljšala. Nerentabilni, sitniji posednici koji nisu imali sredstva za rad prodavali su svoje posede bogatijima od sebe i time se vraćali u pređašnji status. Posebno je u teškom položaju bilo mađarsko stanovništvo koje je većinom bilo angažovano na posedima grofova Karačonjijevih, nakon prodaje istih ostajalo je bez posla, a kao manjinski narod bili su diskriminisani i izuzeti od agrarne reforme, te pretvarani u sluge i beskućnike. U boljem su položaju bili beodranski Nemci, među kojima je bilo nekoliko krupnih zemljoposednika, a brojne nemačke porodice doživljavale su ekonomski prosperitet, da bi dvadesetih godina političkim angažovanjem njihov položaj među svim manjinskim narodima bio daleko najbolji, čak bi se moglo reći da u pravima nisu puno zaostajali za većinskim Srbima.

Neposredno nakon rata 1919. Beodra dobija prvu Srpsku čitaonicu, sa dosta oskudnim izborom knjiga i štampe, a ubrzo i mesne odbore svih značajnijih političkih stranaka, koje deluju do 1929. kada im je zbog šestojanuarske diktature, zabranjen rad. Nasuprot zavađenim političkim organizacijama podsticano je osnivanje režimsko-integralističkih, poput Sokola, koji se u selu osniva u proleće iste godine, dok je sledeće 1930. selo dobilo i prvi fudbalski klub Hajduk. Nasuprot multietničkoj Beodri, nacionalno homogeno i proradikalski obojeno Dragutinovo osniva sokolsku organizaciju već 1924. a fudbalski klub, koji je menjao nazive dok se nije konačno odlučio za ime Vojvodina, iste godine kad i Beodra. Zanimljivo je da je jedan od prvih integracionih procesa između formalno dve, ali faktički slivene administrativne celine došao baš u oblasti sporta. Godine 1932. napravljena je fuzija dva fudbalska kluba – beodranskog i dragutinovačkog, ali se nije održala duže od jedne sezone. U okviru kluba Vojvodina u toku zimskih meseci delovala je dramska grupa, koja je svake godine pripremala po nekoliko pozorišnih komada dosta visokog kvaliteta. Kraj dvadesetih godina XX veka donosi i veliku ekonomsku krizu. U čitavoj Jugoslaviji, pa tako i u Karlovu i Beodri seljaci preživljavaju najteže trenutke, zadužuju se da bi preživeli, gube imovinu zbog duga, a tek će otpis dela seljačkih dugova koje će provesti Stojadinovićeva vlada unekoliko poboljšati njihov položaj. Na izborima 1935. Beodra i Dragutinovo dobijaju i prvog poslanika iz svoje sredine, Milana Kovačeva, uglednog poljoprivrednika, člana Samostalne demokratske stranke, predsednika beodranske opštine, izabranog na listi Udružene opozicije. Neposredno pred rat u Beodri je dolazilo do oštrih sukoba između mladih komunista i nacista, a najteži takav incident odigrao se novembra 1939. na igranci u lokalu kod Lize, nakon čega je u selo došla čak i delegacija nemačke ambasade iz Beograda.

U ratnom periodu 1941-1945. Dragutinovo i Beodra, kao i čitav Banat žive pod nemačkom okupacijom. Zbog učestvovanja u otporu nemačkom okupatoru ili pomoći okolnim partizanskim odredima, tokom rata je stradalo preko 200 meštana oba sela. Među partizanskim borcima posebno se isticao Miloš Popov, komunista i komesar dragutinovačkog partizanskog odreda, koji je poginuo na samom kraju rata aprila 1945. na Sremskom frontu. Po njemu je ujedinjeno selo dobilo ime – Novo Miloševo.

Početna | O nama | Vesti | Industrijska zona | Sport | Linkovi | Kontakt